.png)
บทความที่ 207 : เลนส์ชะลอสายตาสั้นในเด็ก: จากงานวิจัยสู่อุปกรณ์การแพทย์ที่ผ่านการรับรอง
สรุปสั้น: เลนส์ชะลอสายตาสั้นไม่ได้ “รักษา” สายตาสั้นให้หาย แต่ช่วยให้ค่าสายตาเพิ่มช้าลง ปัจจุบันมีหลักการหลัก 4 แบบจาก Hoya, Essilor, ZEISS และ SightGlass Vision งานวิจัยส่วนใหญ่พบว่าชะลอได้จริงในระดับที่มีความหมาย ในเดือน ก.ย. 2568 Essilor Stellest เป็นเลนส์แว่นชนิดแรกที่ได้รับอนุมัติจาก FDA สหรัฐฯ สำหรับข้อบ่งใช้นี้ ผลลัพธ์ต่างกันในเด็กแต่ละคน และต้องติดตามด้วยการวัดความยาวลูกตาเป็นระยะ
ลูกคุณเพิ่งอายุ 8 ขวบ ตัดแว่นครั้งแรกตอน −0.75 ปีต่อมากลายเป็น −1.75
คำถามแรกที่พ่อแม่ส่วนใหญ่ถามคือ “แล้วมันจะหยุดตอนไหน”
คำตอบตรง ๆ คือ สายตาสั้นในเด็กมักเพิ่มต่อเนื่องจนถึงวัยรุ่น และยิ่งเริ่มเร็ว ยิ่งมีเวลาเพิ่มนาน
คำถามที่สองจึงสำคัญกว่า: “มีอะไรช่วยให้มันเพิ่มช้าลงได้บ้าง”
เมื่อสิบปีก่อน คำตอบยังไม่ชัด วันนี้มีเลนส์แว่นที่ออกแบบมาเพื่อเรื่องนี้โดยเฉพาะ มีข้อมูลติดตามเด็กจริงนานถึง 6–8 ปี และมีเลนส์ชนิดแรกที่ผ่านการรับรองของ FDA สหรัฐฯ แล้ว
ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญกับคุณ
สายตาสั้นไม่ได้เป็นแค่เรื่องต้องใส่แว่นหนาขึ้น
เมื่อสายตาสั้นมาก ลูกตามักยาวขึ้นตามไปด้วย และลูกตาที่ยาวมากสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคตาบางอย่างเมื่ออายุมากขึ้น เช่น จอประสาทตาหลุดลอก หรือจอประสาทตาเสื่อมจากสายตาสั้นมาก
การชะลอไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงหายไป แต่ทุกไดออปเตอร์ที่ชะลอได้มีความหมาย
บทความนี้จะอธิบายหลักการของเลนส์แต่ละแบบ ข้อมูลงานวิจัย ข้อจำกัดที่ควรรู้ และสิ่งที่พ่อแม่ควรติดตาม
บทความนี้เป็นข้อมูลความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล การเลือกวิธีชะลอสายตาสั้นควรปรึกษานักทัศนมาตรหรือจักษุแพทย์ที่ตรวจเด็กโดยตรง
ทำไมสายตาสั้นถึงเพิ่มขึ้น (ฉบับเข้าใจง่าย)
สายตาสั้นส่วนใหญ่ในเด็กเกิดจาก ลูกตายาวเกินไป ภาพจึงไปโฟกัสก่อนถึงจอประสาทตา
ลองนึกถึงการฉายโปรเจกเตอร์ ถ้าจอถอยห่างออกไปเรื่อย ๆ ภาพจะเบลอ ลูกตาที่ยาวขึ้นก็คือจอที่ถอยออกไป
งานวิจัยจำนวนมากชี้ว่า สิ่งที่ส่งสัญญาณให้ลูกตายาวขึ้นส่วนหนึ่งคือ ภาพเบลอที่ขอบลานสายตา เมื่อใส่แว่นสายตาสั้นธรรมดา ภาพตรงกลางชัด แต่ภาพบริเวณรอบนอกอาจไปโฟกัส หลัง จอประสาทตา ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นสัญญาณให้ลูกตายาวต่อ
แนวคิดของเลนส์ชะลอสายตาสั้นคือ ทำให้ตรงกลางชัดเหมือนเดิม แต่สร้างสัญญาณ “หยุดยาว” ที่รอบนอก ซึ่งในวงการเรียกว่า myopic defocus (ภาพที่โฟกัสก่อนถึงจอประสาทตา)
หลักการ 4 สายที่ต่างกัน
ผลิตภัณฑ์ | แบรนด์ | ชื่อเทคโนโลยี | หลักการโดยย่อ |
MiYOSMART | Hoya | D.I.M.S. | เลนส์เล็ก ๆ จำนวนมากเรียงเป็นรังผึ้งรอบโซนกลาง สร้างภาพโฟกัสก่อนจอประสาทตา |
Stellest | Essilor | H.A.L.T. | เลนส์เล็กแบบ aspherical เรียงเป็นวงแหวนซ้อนกัน สร้าง “ปริมาตร” ของสัญญาณชะลอด้านหน้าจอประสาทตา |
MyoCare | ZEISS | C.A.R.E. | โครงสร้างวงแหวนที่สลับโซนแก้สายตากับโซนสร้าง defocus |
DOT | SightGlass Vision | Diffusion Optics | จุดเล็ก ๆ กระจายแสงเพื่อ ลดคอนทราสต์ ของภาพรอบนอก แทนการสร้าง defocus |
สังเกตว่า DOT ต่างจากอีกสามแบบในเชิงหลักการ คือไม่ได้เล่นกับโฟกัส แต่ลดความคมชัดของภาพรอบนอก ซึ่งมีสมมติฐานว่าคอนทราสต์สูงก็เป็นสัญญาณให้ลูกตายาวเช่นกัน
เหตุการณ์สำคัญ: Stellest ได้รับการรับรองจาก FDA (ก.ย. 2568)
ปลายเดือน ก.ย. 2568 FDA สหรัฐฯ อนุมัติ Essilor Stellest ผ่านเส้นทาง De Novo (เส้นทางสำหรับอุปกรณ์การแพทย์ชนิดใหม่ที่ยังไม่มีสิ่งเทียบเคียงในตลาด) หลังจากได้สถานะ Breakthrough Device ตั้งแต่ เม.ย. 2564
ข้อบ่งใช้: แก้สายตาสั้น (มีหรือไม่มีสายตาเอียงก็ได้) และชะลอการลุกลามของสายตาสั้นในเด็กอายุ 6–12 ปีในวันที่เริ่มใช้
นี่เป็น เลนส์แว่นชนิดแรกและชนิดเดียว (ณ วันที่เขียน) ที่ FDA รับรองสำหรับข้อบ่งใช้นี้
ข้อมูลที่ใช้ประกอบระบุว่า ที่ 24 เดือน ลดการลุกลามของค่าสายตาได้ 71% และลดการยืดของแกนลูกตาได้ 53% เทียบกับเลนส์ธรรมดา
ข้อควรระวัง: Review of Optometry รายงานว่า ข้อมูลการทดลองหลักที่ใช้ในการอนุมัติ ยังไม่ได้ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ ณ วันที่อนุมัติ และการรับรองของ FDA สหรัฐฯ ไม่ได้หมายถึงการรับรองในประเทศไทยโดยอัตโนมัติ
ส่วนแบรนด์อื่น
SightGlass DOT — ได้สถานะ Breakthrough Device ตั้งแต่ ก.พ. 2567 แต่ ยังไม่ได้รับอนุมัติจาก FDA (ณ พ.ค. 2569) วางขายแล้วในหลายประเทศ เช่น แคนาดา จีน อิสราเอล เนเธอร์แลนด์ สเปน สหราชอาณาจักร
Hoya MiYOSMART — ไม่พบการอนุมัติจาก FDA สหรัฐฯ แต่ขายแล้วในกว่า 30 ประเทศนอกสหรัฐฯ
การที่ยังไม่มีการอนุมัติจาก FDA ไม่ได้แปลว่าไม่ได้ผล เพราะหลายผลิตภัณฑ์เลือกยื่นในตลาดอื่นก่อน แต่เป็นข้อมูลที่ควรรู้
ข้อมูลระยะยาว: ได้ผลแค่ไหน และข้อจำกัดคืออะไร
Stellest — ข้อมูล 6 ปี
นำเสนอเมื่อ เม.ย. 2568 โดยทีมจาก Wenzhou Medical University ประเทศจีน ติดตามเด็กกลุ่มเดิมที่เริ่มใช้ตั้งแต่อายุ 8–13 ปี จนอายุ 14–19 ปี
ค่าสายตาเพิ่มน้อยกว่าที่คาดการณ์ 1.95 D (57%)
แกนลูกตายืดน้อยกว่าที่คาดการณ์ 0.81 มม. (52%)
ข้อจำกัดสำคัญ: กลุ่มเปรียบเทียบในข้อมูล 6 ปีนี้เป็น ค่าที่ประมาณขึ้นจากแบบจำลอง (extrapolated) ไม่ใช่เด็กกลุ่มควบคุมที่ติดตามจริงพร้อมกันตลอด 6 ปี ซึ่งทำให้ความแม่นของตัวเลข “ชะลอได้เท่าไหร่” มีความไม่แน่นอนมากกว่าการทดลองที่มีกลุ่มควบคุมจริง
MiYOSMART — ข้อมูล 8 ปี และรุ่นใหม่ iQ
มีข้อมูลต่อเนื่อง 8 ปี แสดงว่าผู้ใช้ส่วนใหญ่ใช้ต่อเนื่องได้ถึง 8 ปี
ม.ค. 2568 ขยายช่วงกำลังเลนส์ให้รองรับเด็กสายตาสั้นมากขึ้น
MiYOSMART iQ ใช้ Triple Enhanced Design (โซนกลางใสเล็กลง เลนส์เล็กเข้าใกล้ศูนย์กลางขึ้น กำลัง defocus สูงขึ้น และโซนรักษาขยายออก)
ข้อมูล 12 เดือน (นำเสนอที่ ARVO พ.ค. 2569, เด็ก 196 คน อายุ 4–12 ปี): ค่าสายตาเฉลี่ย +0.05 D เทียบกับ −0.53 D ในกลุ่มควบคุม และแกนลูกตายาวขึ้น 0.08 มม. เทียบกับ 0.35 มม.
เป็นหลักฐานครั้งแรกของ D.I.M.S. ในเด็กอายุน้อยถึง 4 ปี
ยังเป็นข้อมูลที่นำเสนอในงานประชุม และข้อมูลที่เผยแพร่ระบุว่าจำหน่ายในโรงพยาบาลตาใหญ่ในจีน ยังไม่ทั่วโลก
ZEISS MyoCare — ข้อมูล 2–3 ปี
ผล 1 ปีของการศึกษา CEME ตีพิมพ์ในวารสารที่มีผู้ทรงคุณวุฒิตรวจสอบเมื่อปี 2568
ที่ ARVO 2569: กลุ่มเด็กเอเชีย 3 ปี ชะลอได้ 0.62 D / 0.28 มม. · กลุ่มยุโรป 2 ปี ชะลอได้ 0.37 D / 0.22 มม.
ZEISS MyoActive รุ่นใหม่ ประกาศ พ.ค. 2569 ผลระหว่างทาง 6 เดือนยังเป็นข้อมูลเบื้องต้น ยังไม่ประกาศวันวางจำหน่าย
SightGlass DOT — ข้อมูล 24 เดือน
CATHAY trial (นำเสนอ พ.ค. 2569): ทุกช่วงอายุ ค่าสายตาเพิ่มน้อยกว่ากลุ่มควบคุม 0.78 D (67%) และแกนลูกตายืดน้อยกว่า 0.50 มม. (62%)
59% ของเด็กที่ใช้ DOT มีค่าสายตาเพิ่มไม่เกิน 0.50 D ใน 2 ปี เทียบกับ 19% ในกลุ่มควบคุม
อ่านตัวเลขเหล่านี้อย่างไร
อย่าเอาเปอร์เซ็นต์ของแต่ละแบรนด์มาเทียบกันตรง ๆ การศึกษาต่างกันทั้งอายุเด็ก เชื้อชาติ ระยะเวลา และวิธีวัด
ค่าเฉลี่ยไม่ใช่คำสัญญา เด็กบางคนตอบสนองดีมาก บางคนน้อย
ความยาวลูกตา (axial length) เป็นตัวชี้วัดที่น่าเชื่อถือกว่าค่าสายตาอย่างเดียว เพราะวัดได้แม่นและสะท้อนโครงสร้างจริงของตา
งานวิจัยส่วนใหญ่ได้รับทุนหรือทำร่วมกับผู้ผลิต ซึ่งไม่ได้ทำให้ผลเป็นเท็จ แต่เป็นบริบทที่ควรรู้
เลนส์ไม่ใช่ทางเลือกเดียว
วิธี | หลักการโดยย่อ | ข้อควรรู้ |
เลนส์แว่นชะลอสายตาสั้น | สร้างสัญญาณรอบนอกผ่านแว่น | ไม่ต้องหยอดยาหรือใส่อะไรเข้าตา ต้องใส่สม่ำเสมอวันละหลายชั่วโมงจึงจะได้ผล |
Ortho-K | คอนแทคเลนส์แข็งใส่ตอนนอน ปรับรูปกระจกตาชั่วคราว | กลางวันไม่ต้องใส่แว่น ต้องดูแลความสะอาดเคร่งครัดเพราะมีความเสี่ยงติดเชื้อ |
ยาหยอด atropine ความเข้มข้นต่ำ | ยาหยอดตาที่แพทย์สั่ง | ต้องอยู่ในการดูแลของจักษุแพทย์ อาจมีผลข้างเคียงเล็กน้อย เช่น ไวแสง |
เวลากลางแจ้ง | แสงธรรมชาติที่สว่างมีงานวิจัยสนับสนุนว่าช่วยป้องกันการเกิดสายตาสั้น | ทำได้ทุกบ้าน ไม่มีค่าใช้จ่าย เสริมกับวิธีอื่นได้ |
ในบางกรณี ผู้เชี่ยวชาญอาจใช้หลายวิธีร่วมกัน การเลือกขึ้นกับอายุ ค่าสายตา อัตราการเพิ่ม และความพร้อมของครอบครัว
ในไทยทำอะไรได้บ้าง
เลนส์ชะลอสายตาสั้นหลายแบรนด์ มีจำหน่ายในไทยผ่านร้านแว่นและคลินิกที่เป็นตัวแทน แต่รุ่นใหม่ล่าสุด (เช่น MiYOSMART iQ, MyoActive) อาจยังไม่มา ควรถามร้านถึงรุ่นที่จำหน่ายจริง
ราคา ต่างกันตามแบรนด์ ค่าสายตา และร้าน จึงควรขอใบเสนอราคาที่ระบุรุ่นให้ชัด และถามรวมถึงค่าติดตามผลด้วย
สิ่งที่ควรติดตาม
วัดค่าสายตาและ ความยาวลูกตา เป็นระยะ (ผู้เชี่ยวชาญหลายแห่งนัดทุก 6 เดือน)
ตรวจว่ากรอบยังพอดีหน้า เพราะเด็กโตเร็ว และเลนส์ประเภทนี้ต้องวางตำแหน่งตรงกับตา
ถามผู้ตรวจว่า “ถ้าผ่านไป 6–12 เดือนแล้วไม่ได้ผลตามคาด แผนสำรองคืออะไร”
ส่วนที่ต้องพูดตรง ๆ
เลนส์เหล่านี้ ชะลอ ไม่ได้ หยุด และไม่ได้ทำให้สายตาสั้นลดลง
เด็กต้อง ใส่สม่ำเสมอ ส่วนใหญ่งานวิจัยให้ใส่ทั้งวัน ถ้าใส่บ้างไม่ใส่บ้าง ผลจะน้อยลง
ช่วงแรกเด็กบางคนอาจรู้สึกว่าขอบภาพไม่ชัดเท่าแว่นธรรมดา ส่วนใหญ่ปรับตัวได้ในไม่กี่วันถึงไม่กี่สัปดาห์
ข้อมูลระยะยาวบางชุดมีข้อจำกัดด้านวิธีวิจัย เช่น กลุ่มควบคุมที่ประมาณค่า
การรับรองของ FDA สหรัฐฯ เป็นหลักฐานความปลอดภัยและประสิทธิผลในระดับหนึ่ง แต่ไม่ได้แปลว่าแบรนด์อื่นใช้ไม่ได้
เอาไปใช้ยังไง: คำถามที่ควรถามก่อนเริ่ม
ลูกของเราสายตาเพิ่มเร็วแค่ไหนในปีที่ผ่านมา และมีการวัดความยาวลูกตาหรือไม่
เลนส์ที่แนะนำใช้หลักการไหน มีข้อมูลงานวิจัยในเด็กเอเชียไหม
ต้องใส่วันละกี่ชั่วโมง และต้องมาติดตามผลบ่อยแค่ไหน
ค่าใช้จ่ายทั้งหมดรวมการติดตามผลเท่าไหร่ ถ้าเปลี่ยนค่าสายตาระหว่างปีมีเงื่อนไขอย่างไร
ถ้าเลนส์ได้ผลน้อย จะเสริมหรือเปลี่ยนเป็นวิธีไหน
สรุปให้
เลนส์ชะลอสายตาสั้นทำงานโดยให้ตรงกลางชัด แต่สร้างสัญญาณ “หยุดยาว” ที่รอบนอก มี 4 หลักการหลัก: D.I.M.S. (Hoya), H.A.L.T. (Essilor), C.A.R.E. (ZEISS), DOT (SightGlass)
ก.ย. 2568 Stellest เป็นเลนส์แว่นชนิดแรกที่ FDA สหรัฐฯ อนุมัติ สำหรับเด็กอายุ 6–12 ปี
งานวิจัยพบว่าชะลอได้จริง แต่ตัวเลขเทียบข้ามแบรนด์ไม่ได้ และบางชุดข้อมูลมีข้อจำกัด
ต้องใส่สม่ำเสมอ ติดตามความยาวลูกตาเป็นระยะ และเสริมด้วยเวลากลางแจ้ง
คำถามที่พบบ่อย
เด็กอายุเท่าไหร่ถึงเริ่มใช้เลนส์ชะลอสายตาสั้นได้? การรับรองของ FDA สหรัฐฯ สำหรับ Stellest ครอบคลุมเด็กอายุ 6–12 ปีในวันที่เริ่มใช้ ส่วนงานวิจัยบางชิ้น (เช่น MiYOSMART iQ) ศึกษาในเด็กอายุน้อยถึง 4 ปี อายุที่เหมาะสมของเด็กแต่ละคนควรให้ผู้ตรวจประเมิน
ใช้ไปถึงอายุเท่าไหร่? งานวิจัยระยะยาวติดตามถึงช่วงวัยรุ่น ผู้เชี่ยวชาญมักพิจารณาหยุดเมื่อค่าสายตาคงที่ต่อเนื่องระยะหนึ่ง ซึ่งแต่ละคนไม่เท่ากัน
ถ้าหยุดใส่ สายตาจะเพิ่มกลับเร็วขึ้นไหม? ยังเป็นคำถามที่งานวิจัยกำลังติดตาม ข้อมูลตอนนี้ยังไม่พอจะสรุปได้ชัดสำหรับเลนส์แว่นทุกแบบ ควรคุยกับผู้ตรวจก่อนหยุด
ใส่แล้วเด็กจะเห็นชัดเหมือนแว่นธรรมดาไหม? ตรงกลางเลนส์ให้ความชัดเหมือนแว่นธรรมดา บริเวณรอบนอกออกแบบให้ต่างออกไป เด็กบางคนรู้สึกได้ในช่วงแรก ส่วนใหญ่ปรับตัวได้
ใช้เลนส์ชะลอสายตาสั้นแล้ว ยังต้องให้เด็กออกไปเล่นกลางแจ้งไหม? ควร เวลากลางแจ้งเป็นสิ่งที่ทำร่วมกันได้ ไม่มีค่าใช้จ่าย และมีงานวิจัยสนับสนุนเรื่องการป้องกันการเกิดสายตาสั้น
สายตาสั้นเทียมจากการใช้มือถือ ใช้เลนส์นี้ได้ไหม? สายตาสั้นเทียมเป็นภาวะที่กล้ามเนื้อตาเกร็งค้าง ต่างจากสายตาสั้นจากลูกตายาว ควรให้ผู้ตรวจแยกให้ชัดก่อน (อ่าน บทความที่ 83)
แหล่งอ้างอิง
Review of Optometry — First myopia control spectacle lens approved in the US: https://www.reviewofoptometry.com/news/article/first-myopia-control-spectacle-lens-approved-in-the-us
EssilorLuxottica — Essilor Stellest FDA: https://www.essilorluxottica.com/en/newsroom/press-releases/essilor-stellest-fda/
mivision (เม.ย. 2568) — New six-year data on Essilor Stellest lenses: https://mivision.com.au/2025/04/new-six-year-data-on-essilor-stellest-lenses-for-myopia/
Glance (พ.ค. 2569) — MiYOSMART iQ trial: https://glance.eyesoneyecare.com/stories/2026-05-06/breakthrough-trial-finds-miyosmart-iq-spectacle-lenses-halt-childhood-myopia-progression/
CEME study / ZEISS MyoCare (PMC): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12087851/
Review of Myopia Management — ZEISS MyoActive data at ARVO 2026: https://reviewofmm.com/zeiss-shares-latest-myoactive-data-at-arvo-2026/
Glance (พ.ค. 2569) — SightGlass 24-month DOT data: https://glance.eyesoneyecare.com/stories/2026-05-07/new-sightglass-24-month-data-shows-dot-lenses-significantly-slow-pediatric-myopia-progression/
หมายเหตุสำหรับทีมก่อนเผยแพร่: (1) ตรวจสถานะการจำหน่ายและการขึ้นทะเบียนของแต่ละแบรนด์ในไทยกับตัวแทน (2) ถ้าจะใส่ช่วงราคา ให้ระบุวันที่และหมายเหตุว่าเปลี่ยนได้ (3) พิจารณาเพิ่มลิงก์แนวปฏิบัติของ IMI (International Myopia Institute) เรื่องเวลากลางแจ้งและ atropine
ความคิดเห็น