บทความที่ 10 : 4 สาเหตุที่ส่งผลต่อการมองเห็น ทำไม “สุขภาพกาย” และ “ยาที่กิน” ถึงมีผลต่อค่าสายตาของคุณ?

อัปเดตเมื่อ 15 ต.ค.
คำตอบสั้น ๆ: โรคประจำตัวและยาที่กิน ทำให้ค่าสายตาเปลี่ยนได้จริงไหม?
ได้จริง สี่ปัจจัยหลักคือ โรคประจำตัว เช่น เบาหวานที่ทำให้เลนส์ตาบวม, ยาที่ทำให้ตาแห้งหรือโฟกัสช้า, ประวัติผ่าตัดตา และความเหนื่อยล้าก่อนวัดสายตา ถ้าวัดตอนค่าไม่นิ่ง แว่นจะชัดแค่ช่วงสั้น ๆ จึงควรคุมระดับน้ำตาลให้คงที่หลายสัปดาห์ พักผ่อนให้พอ และแจ้งโรคกับยาทุกชนิดก่อนวัด
ประเด็นสำคัญก่อนอ่าน
● คนไทยวัย 20–79 ปีราว 6.4 ล้านคนเป็นเบาหวาน (10.2%) และราว 1 ใน 3 ยังไม่รู้ตัว (IDF 2567)
● น้ำตาลในเลือดสูงทำให้เลนส์ตาบวม ค่าสายตาจึงแกว่ง แนะนำให้รอจนน้ำตาลคงที่อย่างน้อยไม่กี่สัปดาห์ก่อนตัดแว่นใหม่
● ยา Hydroxychloroquine ที่ใช้รักษา SLE และรูมาตอยด์ ความเสี่ยงต่อจอประสาทตาต่ำกว่า 2% ใน 10 ปีแรก แต่เพิ่มเป็นเกือบ 20% เมื่อใช้ครบ 20 ปี
● ภาวะสายตาสั้นเทียมจากความล้าทำให้วัดค่าสายตาสั้นเกินจริงได้
ในบทความนี้
● โรคประจำตัวที่ทำให้ค่าสายตาไม่คงที่
● "ยาประจำตัว" ที่ส่งผลต่อดวงตา
● ประวัติการผ่าตัดดวงตา
● ความเหนื่อยล้าและการพักสายตา
● เตรียมตัวอย่างไร? ให้ได้ค่าสายตาที่แม่นยำที่สุด
● ตาราง: โรคและยา กับสิ่งที่ควรทำก่อนวัดสายตา
● ทำตามได้เลย: เช็กลิสต์ 7 ข้อก่อนวันวัดสายตา
● คำถามที่พบบ่อย
การตัดแว่นสักอัน โดยเฉพาะ เลนส์โปรเกรสซีฟ (Progressive Lens) ที่มีความละเอียดสูง หลายคนมักเลือกจากยี่ห้อเลนส์หรือกรอบที่ชอบ แต่ทราบหรือไม่ครับว่า "สภาพร่างกาย" ในวันที่วัดสายตา คือปัจจัยที่สำคัญที่สุดที่จะกำหนดว่าแว่นนั้นจะใส่สบายหรือจะเบลอ
วันนี้เราสรุป 4 สาเหตุที่ส่งผลต่อการมองเห็น ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อค่าสายตาที่คุณควรเช็คก่อนนัดวัดแว่น

1. โรคประจำตัวที่ทำให้ค่าสายตาไม่คงที่
• โรคเบาหวาน (Diabetes) : ตัวการสำคัญที่สุด หากระดับน้ำตาลในเลือดสูง เลนส์ตาจะบวมทำให้สายตาสั้นเพิ่มขึ้นชั่วคราว หากวัดสายตาช่วงนี้ แว่นจะชัดแค่ตอนน้ำตาลสูง แต่จะเบลอทันทีเมื่อน้ำตาลลดลงสู่ปกติ
• โรคไขมันในเลือดสูง (High Choresterol) : อาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคจอประสาทตาเสื่อม เนื่องจากออกซิเจนและสารอาหารไปเลี้ยงดวงตาไม่เพียงพอ และอาจมีอาการตามัวฉับพลัน หรือตาพร่ามัวเป็นระยะ ภายนอกอาจส่งผลให้เกิดต่อมไขมันที่เปลือกตา
• โรคไทรอยด์ (Thyroid Eye Disease) : อาจทำให้ตาโปน กล้ามเนื้อตาอักเสบ หรือเห็นภาพซ้อน (Double Vision) ซึ่งต้องใช้ความละเอียดสูงในการคำนวณค่าสายตา
• โรคภูมิแพ้ตัวเอง (SLE) : มักมาพร้อมอาการ "ตาแห้งรุนแรง" และการอักเสบภายในตา ทำให้การมองเห็นในแต่ละวันไม่คงที่ วัดค่าสายตาได้นิ่งยากกว่าปกติ
• โรคความดันโลหิตสูง (Hypertension) : ส่งผลต่อเส้นเลือดในดวงตา และยาบางชนิดอาจทำให้ตาแห้งหรือโฟกัสภาพช้าลง
• โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ (Rheumatoid Arthritis) : มักมาคู่กับอาการ "ตาแห้งรุนแรง" ทำให้กระจกตาไม่ใสเคลียร์
ส่งผลให้วัดค่าสายตาได้ไม่แม่นยำและระคายเคืองตาเวลาใส่แว่นหรือคอนแทคเลนส์
2. "ยาประจำตัว" ที่ส่งผลต่อดวงตา
ยาหลายชนิดมีผลข้างเคียงชั่วคราวที่ทำให้การวัดค่าสายตาคลาดเคลื่อนได้:
• ยาภูมิแพ้ / ยาลดน้ำมูก : ทำให้เกิดอาการตาแห้งอย่างมาก มองภาพไม่ใสเคลียร์
• ยาคลายเครียด / ยานอนหลับ : ทำให้กล้ามเนื้อตาที่ใช้เพ่ง (Accommodation) คลายตัวเกินไป ส่งผลต่อการวัดค่าสายตายาว
• ยาสเตียรอยด์ : หากใช้ต่อเนื่องอาจทำให้ความดันตาเพิ่มสูงขึ้น และเสี่ยงต่อการเป็นต้อกระจกเร็วขึ้น
• ยาในกลุ่ม SLE (เช่น Chloroquine) : ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษเพราะอาจส่งผลต่อจอประสาทตาในระยะยาว
3. ประวัติการผ่าตัดดวงตา
• การผ่าตัดต้อกระจก : หลังเปลี่ยนเลนส์ตาเทียม ค่าสายตาจะเปลี่ยนไปทั้งหมด ควรรอให้แผลหายสนิทและค่านิ่ง (ประมาณ 1-2 เดือน) ก่อนตัดแว่นใหม่
• การผ่าตัดวุ้นตาหรือจอประสาทตา : หากมีการฉีดแก๊สหรือน้ำมันเข้าไปในตา ควรรอให้จักษุแพทย์ยืนยันว่าอาการคงที่แล้วเท่านั้น เพราะค่าสายตาจะเหวี่ยงมากในช่วงแรก
4. ความเหนื่อยล้าและการพักสายตา
การอดนอนหรือใช้สายตาหน้าจอนานๆ ก่อนมาวัดสายตา จะทำให้กล้ามเนื้อตาเกิดอาการ "ล้า" (Eye Strain) จนเกิดภาวะสายตาสั้นเทียม (Pseudo Myopia) ทำให้วัดค่าออกมาผิดพลาดได้
เตรียมตัวอย่างไร? ให้ได้ค่าสายตาที่แม่นยำที่สุด
• คุมระดับน้ำตาลและความดัน : ให้คงที่ต่อเนื่องอย่างน้อย 1-2 สัปดาห์
• พักสายตาและพักผ่อนให้เพียงพอ : หลีกเลี่ยงการใช้หน้าจอก่อนเข้าตรวจ
• แจ้งข้อมูลสุขภาพ : บอกชื่อโรคประจำตัว ยาที่ทาน หรือประวัติการผ่าตัดตาให้ผู้เชี่ยวชาญทราบเสมอ
เพราะความชัดเจน ไม่ได้ขึ้นอยู่กับเลนส์เพียงอย่างเดียว แต่เริ่มต้นที่สุขภาพกายที่ดีของคุณครับ ดังนั้นก่อนการไปวัดสายตาประกอบแว่น ควรเช็คสุขภาพและยาที่คุณใช้ประจำด้วยว่ามีผลต่อค่าสายตาหรือไม่
สรุปให้ใน 5 บรรทัด
● ค่าสายตาที่วัดได้ขึ้นกับสภาพร่างกายในวันนั้น ไม่ใช่แค่ดวงตา
● เบาหวานคือปัจจัยที่ทำให้ค่าแกว่งบ่อยที่สุด ควรรอให้น้ำตาลคงที่ก่อนตัดแว่น
● ยาแก้แพ้ ยานอนหลับ สเตียรอยด์ และยารักษา SLE มีผลต่อดวงตาต่างกัน ต้องแจ้งผู้ตรวจทุกชนิด
● หลังผ่าตัดตา ต้องรอให้จักษุแพทย์ยืนยันว่าค่าคงที่ก่อนตัดแว่น
● นอนให้พอและพักตาก่อนวัด ช่วยลดความคลาดจากภาวะสายตาสั้นเทียม
ตาราง: โรคและยา กับสิ่งที่ควรทำก่อนวัดสายตา
ปัจจัย | ผลต่อการมองเห็น | ควรทำอย่างไรก่อนวัด |
เบาหวาน | เลนส์ตาบวมเมื่อน้ำตาลสูง ค่าสายตาแกว่ง | คุมน้ำตาลให้คงที่อย่างน้อย 2–4 สัปดาห์ |
ความดันโลหิตสูง | กระทบหลอดเลือดในจอประสาทตา | วัดความดันให้อยู่ในเกณฑ์ และตรวจจอประสาทตาตามนัด |
ไทรอยด์ | ตาโปน กล้ามเนื้อตาอักเสบ ภาพซ้อน | แจ้งผู้ตรวจ ถ้ามีภาพซ้อนอาจต้องใช้ปริซึม |
SLE / รูมาตอยด์ | ตาแห้งรุนแรง ค่าสายตาไม่นิ่ง | รักษาตาแห้งให้ดีขึ้นก่อน |
ยาแก้แพ้ / ลดน้ำมูก | ตาแห้ง ภาพไม่ใส | แจ้งชื่อยา และหยอดน้ำตาเทียมตามแพทย์แนะนำ |
สเตียรอยด์ระยะยาว | เสี่ยงความดันตาสูงและต้อกระจก | ตรวจความดันตาเป็นระยะ |
Hydroxychloroquine | เสี่ยงต่อจอประสาทตาเมื่อใช้นาน | ตรวจตาพื้นฐานในปีแรก และตรวจทุกปีหลังใช้ครบ 5 ปี |
หลังผ่าตัดต้อกระจก | ค่าสายตาเปลี่ยนทั้งหมด | รอแผลหายและค่าคงที่ตามที่แพทย์นัด |
มุมมองจากร้าน: ก่อนเริ่มตรวจวัดสายตา เราถามเรื่องโรคประจำตัว ยา และประวัติผ่าตัดทุกครั้ง ถ้าพบว่าระดับน้ำตาลเพิ่งเปลี่ยนมาก หรือเพิ่งปรับยา เราจะแนะนำให้เลื่อนการตัดแว่นออกไปก่อน เพราะแว่นที่ตัดตอนค่าไม่นิ่ง โดยเฉพาะเลนส์โปรเกรสซีฟ มักต้องทำใหม่ในไม่กี่สัปดาห์
ทำตามได้เลย: เช็กลิสต์ 7 ข้อก่อนวันวัดสายตา
1) เขียนรายชื่อโรคประจำตัวทั้งหมด
2) ถ่ายรูปฉลากยาทุกตัวที่ใช้อยู่ รวมยาหยอดตาและอาหารเสริม
3) ถ้าเป็นเบาหวาน ดูค่าน้ำตาลย้อนหลัง 2–4 สัปดาห์ว่าคงที่หรือยัง ถ้าเพิ่งเปลี่ยนยาหรือค่าแกว่งมาก ให้เลื่อนนัด
4) ถ้าเพิ่งผ่าตัดตา ให้ถามจักษุแพทย์ว่าตัดแว่นได้เมื่อไหร่
5) นอนให้พออย่างน้อย 7 ชั่วโมงคืนก่อนตรวจ
6) งดจ้องจอต่อเนื่องนาน ๆ อย่างน้อย 1–2 ชั่วโมงก่อนเข้าตรวจ
7) นำแว่นเก่าและผลตรวจตาเดิม (ถ้ามี) ไปด้วย
คำถามที่พบบ่อย
เป็นเบาหวาน ควรรอนานแค่ไหนก่อนตัดแว่นใหม่?
ควรรอจนระดับน้ำตาลคงที่ต่อเนื่องอย่างน้อยไม่กี่สัปดาห์ โดยทั่วไปแนะนำ 2–4 สัปดาห์ โดยเฉพาะช่วงเพิ่งเริ่มยาหรือเปลี่ยนยา เพราะเลนส์ตาจะค่อย ๆ กลับสู่ปกติ ถ้าตัดแว่นตอนน้ำตาลแกว่ง แว่นอาจชัดแค่ช่วงสั้น ๆ
ทำไมบางวันมองชัด บางวันมองไม่ชัด ทั้งที่ใส่แว่นเดิม?
สาเหตุที่พบบ่อยคือตาแห้ง ระดับน้ำตาลในเลือดเปลี่ยน ความเหนื่อยล้า หรือผลจากยา ถ้าเป็นบ่อยหรือเริ่มมีอาการหลังเปลี่ยนยา ควรตรวจวัดสายตาและตรวจสุขภาพตา และถ้ามัวลงฉับพลันข้างเดียว ให้พบจักษุแพทย์ทันที
กินยาแก้แพ้เป็นประจำ มีผลต่อการวัดสายตาไหม?
มีได้ ยาแก้แพ้และยาลดน้ำมูกหลายชนิดทำให้ตาแห้ง ผิวกระจกตาไม่เรียบ ภาพจึงไม่ใสและค่าที่วัดได้แกว่ง ควรแจ้งชื่อยาก่อนตรวจ ไม่ควรหยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
ผ่าตัดต้อกระจกแล้ว ต้องรอนานแค่ไหนถึงตัดแว่นได้?
ขึ้นกับแผลและการนัดของจักษุแพทย์ โดยทั่วไปต้องรอให้แผลหายและค่าสายตาคงที่ ซึ่งมักใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงราว 1–2 เดือน ควรรอให้แพทย์ยืนยันก่อน เพราะเลนส์ตาเทียมทำให้ค่าสายตาเปลี่ยนไปทั้งหมด
อดนอนก่อนวัดสายตา มีผลจริงไหม?
มีผล ความล้าทำให้กล้ามเนื้อเพ่งของตาเกร็งค้าง เกิดภาวะสายตาสั้นเทียม ค่าที่วัดได้อาจสั้นเกินจริง ถ้าตัดแว่นตามค่านั้น จะรู้สึกว่าแว่นแรงเกินและปวดตา จึงควรนอนให้พอและพักตาก่อนวัด
อ่านต่อ: หน้าหลักที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
● International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas 11th edition: Thailand country data (2567). diabetesatlas.org
● Marmor MF และคณะ. Recommendations on Screening for Chloroquine and Hydroxychloroquine Retinopathy (2016 Revision). Ophthalmology. 2016;123(6):1386–1394. สรุปโดย AAO EyeNet
● Diabetesnet. Eye changes with diabetes: blurry vision and when to change glasses. diabetesnet.com
บทความเกี่ยวข้อง
ดูบทความทั้งหมด: เลนส์โปรเกรสซีฟ | เลนส์และ เทคโนโลยีเลนส์ | ปัญหาสายตา | โรคตาและสุขภาพสายตา | กรอบแว่นและการดูแลรักษา | ความรู้ทั่วไป & Fashion Trends
ร้านแว่นปุถุชน (Putuchon) — Optics Republicผู้ส่งออกเลนส์โปรเกรสซีฟ จำหน่ายตรงถึงผู้ใช้ทีมงานผู้ชำนาญการนำเข้าและส่งออกสินค้าทางวิทยาศาสตร์กว่า 30 ปี
19 ซอยพหลโยธิน 21 แขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900ใกล้เซ็นทรัล ลาดพร้าว
BTS พหลโยธิน 24 ทางออก 1 เดิน 250 เมตรโทร. 092 562 1664 | LINE: @692khikm
Messenger: m.me/WanPutuchon ตรวจวัดสายตาโดยนักทัศนมาตร 30–45 นาที · ศุกร์–อาทิตย์
9.00–19.00 น. (ไม่รับ Walk-in) 4.9 ★ จากรีวิว Google กว่า 200 รายการ | www.putuchon.com
.png)



ความคิดเห็น